josi.klaki.net

Eitt sem ég hef tekið eftir hjá öðrum og hjá sjálfum mér er að sú merkilega staðreynd að því betri sem klippari er, þeim mun lengur er hann að klippa. Þetta er auðvitað ekki algilt en ég ætla að reyna að útskýra hvað ég meina.

Það að klippa felur í sér að geta tekið ákvarðanir um hvað sé að virka í viðkomandi kvikmynd og hvað ekki. Þegar fólk byrjar að klippa þá er það auðvitað frekar afkastalítið vegna vankunnáttu á tæki og tól og reynsluleysis. T.d. var ég alveg ferlegur þegar ég byrjaði að vinna í einfaldri samsetningu (sem kallar á litla listræna pælingu, maður hefur bara einfalt handrit sem segir "þetta kemur á eftir þessu" o.s.frv). Ég eyddi tveimur dögum í nokkuð sem ég myndi afkasta á ca. 45 mínútum núna. En eftir því sem ég fékk meira að gera og lærði meira á tækin þá fór ég að verða sneggri og sneggri -og sjálfsöruggari (eða meina ég kannski hrokafyllri?).
Það að vinna sem klippari í sjónvarpi kallar á sjálfsöryggi. Maður verður að vita hvað maður vill og geta framkvæmt það á stuttum tíma vegna þess að það verður að fara í sýningu innan nokkura klukkustunda eða jafnvel mínútna. Ég er temmilega tölvulæs og það þýddi að ég varð fljótlega mjög snöggur að vinna á klippikerfin frá Avid.
Atvinna mín studdi mig í þeirri vitleysu að halda að það væri alveg frábært að geta skilað af sér sem mestu frágengu efni á sem stystum tíma. Einu sinni montaði ég mig af því að hafa útbúið 10 klst. af sjónvarpsþáttum á rúmum sólarhring, að hafa gert ca. 60 tuttugu sekúndna langar auglýsingar í einum rykk, eða á því tímabili þegar ég vann fyrst sem fréttaklippari þá lá metnaður minn í því að klippa sem flestar fréttir á einni vakt.
Ef að einhver sagði að ég væri að fórna gæðum fyrir hraða þá hafði ég alltaf þá útskýringu að ég væri bara klippari; leikstjórar/ pródúsentar/ dagskrárgerðarfólk/ fréttamenn bæru ábyrgðina á endanlegum "gæðum" efnisins. Ef að ég fengi illa tekið og útbúið efni í hendurnar þá gæti ég ekki borið ábyrgð á því að endanleg kvikmyndin væri léleg, ég hefði bara gert það besta sem hægt var að gera við efnið.
En svo fór ég að átta mig á því að eins góð og fyrsta eðlisávísun manns er þegar maður sér óklippt hráefni í kvikmynd, að þá er það ekki alltaf rétt að fylgja henni eingöngu. Stundum verður maður að anda, taka sér frí frá efninu, prófa mismunandi útgáfur og leggja hart að sér við að finna bestu lausn á klippingu hverrar myndar; Núna um daginn eyddi ég mörgum klukkutímum í að stúdera eina auglýsingu fram og tilbaka, og lausnin var sú að gefa mér meiri tíma, sætta mig við að ég gæti ekki klárað að klippa hana þann daginn þó að efnið væri allt til staðar. Þegar ég kom svo aftur að klippitölvunni, sýndi leikstjóranum hálfklárað verkið og sá það sjálfur með nýjum augum þá komst ég nær lokaniðurstöðu. Fyrir nokkrum árum hefði ég hlegið að því að taka næstumþví heila vinnuviku í að klippa eina skitna auglýsingu, en núna hef ég þroskann í að segja: "Ég hefði getað gert útgáfu af þessari auglýsingu á tuttugu mínútum, en hún hefði ekki verið jafngóð".
Þegar ég fór fyrst að taka eftir þessari skerðingu á eigin afköstum þá datt mér í hug að ég væri e.t.v. bara orðinn burn-out, væri hættur að geta unnið vegna uppsafnaðrar þreytu á vinnunni og bransanum, en ég veit núna að það er ekki tilfellið. Þetta er bara merki um það að ég sé að eldast og þroskast (Helv! Ég verð þrítugur eftir tvö ár!).
Ekki halda samt að ég sé orðinn allt of líbó, ég glotti ennþá að þeim sem fikta við kvikmyndagerð og þurfa að telja hvern einasta ramma fram og tilbaka í hverju klippi án þess að sjá muninn. Ég leyfi mér ennþá að dissa byrjendur og hlæja að því hvað þeir vinna hægt ;-)

Það sem ég er að reyna að segja hérna er sennilega það að þó að ég geti enn unnið brjálæðislega hratt, og skilað af mér sæmilegu verki, þá hafa þessir ca. 10.000 klukkutímar sem ég hef eytt við klippigræjur undanfarin ár kennt mér það hvenær kvikmynd sem ég hef klippt er sæmileg eða góð. Þessvegna vil ég frekar taka þann tíma í hvert verkefni sem að það þarf frekar en einhvern tíma sem reynt er að ákvarða fyrirfram.